اشراق آصفى محمّد بن ابو القاسم اشراق آصفى به سال 1219 ه . ق . در شيراز متولد شد . وى از سادات حسينى شيراز بود و از عرفان و ادب و علوم رياضى و حكمى بهره داشت . وى ابتدا « حيرت » تخلّص مىكرد و سپس به « حكيم اشراق » ملقب گشت . عمده‌ى مضامين شعرهايش عرفانى است . در گذشت او در سال 1280 ه . ق . در يزد اتفاق افتاد . « 1 » - * - تركيب‌بند : 1 اى آسمان چه شد كه چنين قد خميده‌اى ؟ * برگو به دوش ، بارِ چه محنت كشيده‌اى ؟ اى ماه از براى چه رخسار كنده‌اى ؟ * وى زهره در عزاى كه گيسو بريده‌اى ؟ اى شب چه ماتم است كه پوشيده‌اى سياه * وى صبح از چه روى گريبان دريده‌اى ؟ اى دل براى كيست كه بارى ز ديده خون * وى ديده بهر چيست كه در خون تپيده‌اى ؟ گل پاره كرده جامه و بلبل كند فغان * اى باد غم فرازِ چه جانب وزيده‌اى ؟ هر صبح اشك ريز بود ديده‌ى سپهر * اى ديده‌ى سپهر به گيتى چه ديده‌اى ؟ اى چشم روزگار به صحراى كربلا * دانم چه ديده‌اى كه مبيناد ديده‌اى ذرّات كاينات بود جمله در خروش * اى گوشِ هوشِ دهر همانا شنيده‌اى ؟ در عرش و فرش اين همه افغان و شور و شين باشد به ماتم شه لب‌تشنگان حسين 2 در شش جهت فتاده چه آشوب ديگر است ؟ * ديگر چه شورش است كه در هفت كشور « 2 » است ؟ ديگر چه انقلاب كه در نُه محيط چرخ ؟ * ديگر چه اضطراب كه در چار گوهر « 3 » است ؟ درياى چرخ گويى كاندر تلاطم است * كشتى دهر گويى بگسسته لنگر است آشوب رستخيز در آفاق شد عيان * شام عزاست يا رب ، يا صبح محشر است ؟ مانا « 4 » ز عكس خون شهيدىست كز شفق * دامان چرخ اخضر « 5 » چون لاله احمر است ظاهر هلال ماه محرّم شد از افق ؟ * يا ماهيى به لجّه‌اى « 6 » از خون شناور است ؟

--> ( 1 ) - ديوان اشراق آصفى ؛ مقدمه . ( 2 ) - هفت كشور : هفت اقليم ، همه‌ى ممالك روى زمين . ( 3 ) - چارگوهر : اركان اربعه‌ى زمين . ( 4 ) - مانا : گويى ، چنين مىنمايد . ( 5 ) - چرخ اخضر : كنايه از آسمان . ( 6 ) - لجّه : دريا ، ميانه‌ى دريا .